Please use this identifier to cite or link to this item: http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/50269
Title: การเมืองในราชสำนักฝ่ายใน ในสมัยรัชกาลที่ 5
Other Titles: The Politics in Rama V's inner court
Authors: ฉัตรดาว ลีเชวงวงศ์
Advisors: ไชยันต์ ไชยพร
Other author: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คณะรัฐศาสตร์
Advisor's Email: Chaiyan.C@Chula.ac.th,cchaiyan@hotmail.com
Issue Date: 2558
Publisher: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
Abstract: วิทยานิพนธ์เรื่องนี้ ผู้วิจัยได้ศึกษาถึงการเมืองในราชสำนักฝ่ายใน ในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยอธิบายถึงการเมืองในราชสำนักฝ่ายใน ซึ่งแบ่งออกเป็นสองช่วงเวลา คือ ช่วงต้นรัชกาล (พ.ศ.2411 – พ.ศ.2428) และช่วงปลายรัชกาล (พ.ศ.2428 – พ.ศ.2453) โดยใช้การทิวงคตของกรมพระราชวังบวรวิไชยชาญในปีพ.ศ.2428 เป็นตัวแบ่ง เพื่อนำมาอธิบายถึงการเมืองในราชสำนักฝ่ายใน ทั้งนี้ พบว่าในช่วงต้นรัชกาล ซึ่งเป็นช่วงที่รัชกาลที่ 5 ยังมิได้ทรงมีพระราชอำนาจโดยสมบูรณ์ อีกทั้งยังมิได้มีการสถาปนาสมเด็จพระอัครมเหสีและไม่มีพระราชโอรสชั้นสมเด็จเจ้าฟ้า จึงปรากฏว่าการที่สตรีใดจะเข้ารับราชการฝ่ายในนั้น มีปัจจัยหรือเหตุผลของการประสานและสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มชนชั้นนำต่างๆ เป็นสำคัญ ขณะที่ในช่วงปลายรัชกาล (พ.ศ.2428 –พ.ศ.2453) ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่รัชกาลที่ 5 ทรงมีความมั่นคงในพระราชอำนาจอย่างสมบูรณ์ พบว่านอกจากพระราชชายาเจ้าดารารัศมีแล้ว ไม่ทรงมีพระภรรยาเจ้าเพิ่มขึ้นเลย ทั้งนี้ นอกจากความมั่นคงในพระราชอำนาจแล้ว การที่ทรงมีพระราชโอรสในพระยศสมเด็จเจ้าฟ้าชั้นเอกหลายพระองค์ ทำให้ไม่มีความจำเป็นที่จะต้องรับพระราชวงศ์พระองค์อื่นๆเข้ามาเป็นพระภรรยาเจ้าเพื่อประสูติกาลพระราชโอรสที่จะมาสืบราชสันตติวงศ์อีก นอกจากนี้ การที่รัชกาลที่ 5 ทรงสถาปนาพระอัครมเหสีอย่างชัดเจน รวมทั้งทรงแต่งตั้งพระราชโอรสขึ้นดำรงตำแหน่งสมเด็จพระบรมโอรสาธิราช สยามมกุฎราชกุมาร ส่งผลให้ไม่ปรากฏกลุ่มอำนาจใดมีการสนับสนุนพระราชวงศ์พระองค์ใดให้ขึ้นดำรงตำแหน่งพระภรรยาเจ้าอีก จากการวิจัยนี้ จึงสรุปได้ว่าการเมืองในราชสำนักฝ่ายหน้ามีความเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับราชสำนักฝ่ายใน ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในราชสำนักฝ่ายหน้าสามารถส่งผลต่อราชสำนักฝ่ายใน ดังนั้นแต่ละกลุ่มอำนาจ กลุ่มชนชั้นนำของสังคม จึงใช้ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นในราชสำนักฝ่ายในผ่านการสนับสนุนสตรีที่เป็นฝ่ายของตนเข้ารับราชการเป็นพระภรรยาเจ้าและพระภรรยา เพื่อสร้างเครือข่ายอำนาจและความสัมพันธ์กับองค์พระมหากษัตริย์ อันส่งผลต่อกลุ่มอำนาจและชนชั้นนำต่างๆ ในการสร้างเสริมอำนาจและความมั่นคงทางการเมืองในราชสำนักฝ่ายหน้า
Other Abstract: From the study of politics in the inner court in the reign of King Rama V, the researcher describes the inner court by dividing into two periods from the beginning of the reign (2411BC – 2428BC) to the late of the reign (2428BC-2453BC) by using the year of Wichaichan (the second king)’death as dividing line. The result reveals that at the beginning of the reign King Rama V did not have the absolute power or establish Queen or crown prince. It appears that the relationship between various elite groups will be the main factors to allow the woman to serve in the inner court. As at the late of the reign (2428BC-2453BC) King Rama V has stability both the power and the monarchy. However, there is no evidence that King Rama V has any royal king wives except Her Royal Highness Princess Dararassamee. This may be because King Rama V has many princes so there is no need to establish any royal family to be Queen to born the crown prince to succeed to the throne. In addition, King Rama V established Queen as well as appointed his son to hold the position of crown prince. Consequently, it did not appear any group of power to support royal family to be royal wife any more. From the research, it can be concluded that official court is closely linked to the inner court. The changing occurring in the official court can affect the inner court. Therefore, each power group and elite group use their relationship in inner court through the support of their women to serve royal king wife and royal wife. To create a power network and relationship with King which affect the power group and elite group to strengthen the power and political stability in the inner court.
Description: วิทยานิพนธ์ (ร.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2558
Degree Name: รัฐศาสตรมหาบัณฑิต
Degree Level: ปริญญาโท
Degree Discipline: การเมืองและการจัดการปกครอง
URI: http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/50269
Type: Thesis
Appears in Collections:Pol - Theses

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
5581305624.pdf3.84 MBAdobe PDFView/Open


Items in DSpace are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.